Procesy poznawcze
GDY MÓWIMY o zachodzących w umyśle procesach symbolicznych, chodzi nam o zdolność ludzkiego mózgu do wyodrębniania elementów naszego doświadczenia i odwzorowywania ich za pomocą osobnych symboli. Inne gatunki niewątpliwie mają jakąś formę świadomości, jednak, o ile nam wiadomo, przeżywają otaczający je świat tak, jak się im jawi. Najprawdopodobniej zatem odbierają go raczej jako kontinuum niż tak jak my, ludzie, jako rzeczywistość złożoną z olbrzymiej liczby oddzielnych elementów, którym nadajemy indywidualne nazwy. Dzięki temu potrafimy nieustannie odtwarzać świat i jego poszczególne aspekty w naszych umysłach. A umożliwia to zdolność tworzenia i manipulowania abstrakcyjnymi symbolami odpowiadającymi elementom, które wyróżniamy w świecie zewnętrznym i w obrębie własnej świadomości. Reprezentanci innych gatunków niejednokrotnie wykazują znaczny stopień świadomości intuicyjnej, reagując na bodźce środowiska w niezwykle złożony sposób, ale tylko ludzie potrafią arbitralnie łączyć ze sobą abstrakcyjne symbole i zadawać sobie pytania typu: co by było gdyby? To właśnie ta umiejętność, ponad wszystko inne, decyduje o zdolnościach twórczych, którymi się szczycimy.